{"id":1283,"date":"2025-07-07T10:03:47","date_gmt":"2025-07-07T10:03:47","guid":{"rendered":"https:\/\/localpharma.be\/?p=1283"},"modified":"2025-08-26T12:28:12","modified_gmt":"2025-08-26T12:28:12","slug":"ivermectine-hetzelfde-medicijn-voor-mens-en-dier-gevaren-waarheden-en-verwarring","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/localpharma.be\/nl_be\/ivermectine-hetzelfde-medicijn-voor-mens-en-dier-gevaren-waarheden-en-verwarring\/","title":{"rendered":"Ivermectine \u2013 hetzelfde medicijn voor mens en dier: gevaren, waarheden en verwarring"},"content":{"rendered":"
\n

Is dit medicijn echt iedereen geneest?<\/h2>\n

Ontdekt in de jaren zeventig, ivermectine<\/b> is een revolutionair antiparasitair geneesmiddel dat wordt gebruikt bij mens en dier. Dit molecuul, dat in 2015 de Nobelprijs won, wordt gebruikt voor de behandeling van ziekten zoals rivierblindheid, schurft en bepaalde parasitaire darmziekten.<\/p>\n

Het veterinaire gebruik ervan is net zo wijdverbreid: als ontwormingsmiddel voor paarden, als antiparasitair middel voor honden of vee. Dit heeft ertoe geleid dat sommigen ten onrechte denken dat dezelfde producten in verschillende sectoren gebruikt kunnen worden.<\/p>\n

Deze verwarring bereikte een hoogtepunt tijdens de COVID-19-pandemie, waarbij veterinaire formuleringen bij mensen werden gebruikt, vaak zonder medisch toezicht, soms met ernstige gevolgen. Vergiftigingen, waaronder neurologische, zijn gemeld na overdosering of geneesmiddelinteracties (met CYP3A4\/P-gp-remmers zoals ritonavir of ketoconazol).<\/p>\n

In deze reeks artikelen leggen we uit waarom ivermectine niet als een universeel en interspecies product kan worden beschouwd, ondanks dat het een gemeenschappelijk molecuul betreft.<\/strong> Formulering, dosering, metabolisme, veiligheid: er is een groot verschil tussen veterinair en humaan gebruik.<\/p>\n<\/section>\n

\n

Een molecuul uit de aarde: het onwaarschijnlijke verhaal van ivermectine<\/h2>\n

Het verhaal van ivermectine<\/a> Het begint in 1973, toen de Japanse microbioloog Satoshi \u014cmura een bodembacterie isoleerde die tot het geslacht Streptomyces behoort. Deze stam produceert natuurlijke verbindingen met krachtige antiparasitaire eigenschappen. E\u00e9n daarvan, avermectine, werd later chemisch gemodificeerd door Dr. William Campbell en zijn team om een stabielere en actievere versie te cre\u00ebren: ivermectine.<\/p>\n

Het molecuul werd voor het eerst op dieren getest en bleek uitzonderlijk effectief tegen darmwormen, luizen en mijten. Ivermectine werd in de jaren 80 een standaardbehandeling in de diergeneeskunde.<\/p>\n

De effectiviteit ervan tegen menselijke parasieten werd al snel bewezen, met name in de strijd tegen onchocerciasis (rivierblindheid) en strongyloidiasis. Het werd gratis verspreid in Afrikaanse en Latijns-Amerikaanse landen via het Mectizan-programma, waarmee miljoenen mensenlevens werden gered.<\/p>\n

In 2015 ontvingen Satoshi \u014cmura en William Campbell de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde. Maar afgezien van dit succes blijft \u00e9\u00e9n fundamenteel feit onbekend bij het grote publiek: menselijk en dierlijk gebruik zijn niet uitwisselbaar. Dit blijkt uit de grote verschillen in formulering, tolerantie en veiligheid.<\/p>\n<\/section>\n

\n

Hetzelfde molecuul, heel verschillende toepassingen: de echte verschillen begrijpen<\/h2>\n

Ivermectine<\/b> is een unieke werkzame stof, maar het gebruik ervan verschilt aanzienlijk, afhankelijk van of het voor mensen of dieren bedoeld is. Dit onderscheid is niet uitsluitend gebaseerd op regelgeving of commerci\u00eble kwesties: het beantwoordt aan specifieke medische, biologische en toxicologische vereisten.<\/p>\n

\n

Doseringen zonder gemeenschappelijke maat<\/h3>\n

Een van de meest opvallende verschillen betreft de dosering. Een volwassen mens krijgt doorgaans tussen de 0,2 en 0,4 mg ivermectine per kilogram lichaamsgewicht. Grote dieren \u2013 paarden en runderen \u2013 kunnen daarentegen veel hogere doses krijgen, aangepast aan hun lichaamsgewicht en fysiologische tolerantie.<\/p>\n

Een simpele berekening toont het potenti\u00eble gevaar aan: een ivermectinepasta voor een paard van 500 kg bevat een enorme hoeveelheid van de werkzame stof. Bij gebruik bij mensen, zelfs in kleine hoeveelheden, kan het leiden tot een overdosis met misselijkheid, duizeligheid, neurologische stoornissen en in extreme gevallen zelfs coma.<\/p>\n<\/section>\n

\n

Onverenigbare formuleringen<\/h3>\n

Naast de dosering varieert ook de samenstelling van de producten zelf. Diergeneesmiddelen bevatten vaak hulpstoffen \u2013 oplosmiddelen, verdikkingsmiddelen, smaakstoffen, conserveermiddelen \u2013 die niet zijn toegestaan in de humane geneeskunde. Deze stoffen zijn weliswaar onschadelijk voor dieren, maar kunnen slecht worden verdragen of zelfs giftig zijn voor mensen.<\/p>\n

Ook farmaceutische vormen vari\u00ebren: injecteerbare oplossingen voor runderen, orale pasta's voor paarden, druppels voor honden, enz. Deze vormen zijn nooit op mensen getest en voldoen niet aan de veiligheids- en biologische beschikbaarheidsnormen die in de humane geneeskunde worden vereist.<\/p>\n<\/section>\n

\n

Soortspecifieke farmacokinetiek<\/h3>\n

Het metabolisme van ivermectine verschilt per diersoort. Wat goed wordt opgenomen of snel wordt uitgescheiden door \u00e9\u00e9n dier, kan zich ophopen bij mensen. Omgekeerd kan een veilige dosering voor mensen ineffectief of gevaarlijk zijn voor dieren. Deze verschillen tussen diersoorten verklaren waarom kruismedicatie riskant, zelfs onverantwoord is.<\/p>\n

Ondanks een gemeenschappelijk molecuul zijn er dus veterinaire toepassingen en medische ivermectine<\/b> zijn gebaseerd op zeer verschillende logica's, gebaseerd op precieze wetenschappelijke gegevens. De schijnbare eenvoud van het product verhult in werkelijkheid een farmacologische complexiteit die niet mag worden onderschat.<\/p>\n<\/section>\n<\/section>\n

\n

Waarom je nooit een dierenversie op jezelf moet gebruiken<\/h2>\n

Het gebruik van veterinaire formuleringen van ivermectine door mensen is niet ongevaarlijk en heeft ook geen gevolgen. Ondanks dat het werkzame bestanddeel identiek is, maken verschillen in concentratie, galenische vorm, biologische tolerantie en wettelijke status deze praktijk gevaarlijk, ineffectief en illegaal.<\/strong><\/p>\n<\/section>\n

\n

Ongepaste en risicovolle doses<\/h2>\n

Bij volwassenen bedraagt de standaard therapeutische dosis ivermectine 0,2 mg\/kg, wat in bepaalde ernstige gevallen (scavia, gedissemineerde strongylo\u00efdiasis) kan oplopen tot 0,4 mg\/kg. Voor een persoon van 70 kg komt dit overeen met 14 tot 28 mg.<\/p>\n

Een typische veterinaire spuit (orale pasta voor paarden), gedoseerd met 6-18 mg\/g in een volume van 6 g, bevat echter tussen de 36 en 108 mg ivermectine \u2013 3 tot 8 keer de maximale dosis die bedoeld is voor een volwassen mens. Dergelijke doses stellen de pati\u00ebnt bloot aan het risico van acute overdosering, vooral bij afwezigheid van medisch toezicht.<\/p>\n<\/section>\n

\n

Goed gedocumenteerde neurologische toxiciteit<\/h2>\n

Ernstige bijwerkingen worden gemeld bij gebruik van doses \u2265 10 keer de therapeutische dosis, of bij interacties met andere geneesmiddelen. Symptomen zijn onder meer:<\/p>\n