Tretinoïne als Crème of Gel: Verschillen en Voorzorgen

Illustratie van een dermatologische crème met tretinoïne Illustratie van een dermatologische gel met tretinoïne

Dit is een geneesmiddel. Niet langdurig gebruiken zonder medisch advies.

Naam van het geneesmiddel:Magistrale tretinoïnecrème
Werkzaam bestanddeel:Tretinoïne
Fabrikant:Magistrale bereiding in de apotheek
Vorm / sterkte:Crème 0,05 %, pot van 50 g
Prijs: 35,29 € voor 50 g - ongeveer 0,71 € per gram
Apotheek:Geselecteerd op basis van uw adres en beschikbaarheid
Afhalen:Afhalen en betalen bij de geselecteerde apotheek
Reserveren: Beschikbaarheid bij de apotheek controleren
Reserveren alleen met een geldig voorschrift. Afhalen en betalen bij de apotheek.

Wie in België naar “tretinoïne” vraagt, kan twee behoorlijk verschillende producten bedoelen. Het eerste is een crème die de apotheker volgens een officiële formule bereidt. Het tweede, Treclinax, is een kant-en-klare gel die tretinoïne combineert met het antibioticum clindamycine.

Dat verschil heeft gevolgen voor de toepassing, de behandelingsduur en de voorzorgsmaatregelen. Een voorschrift voor een magistrale crème mag daarom niet zomaar door Treclinax worden vervangen, en omgekeerd.

Welke vormen zijn verkrijgbaar?

De tretinoïnecrème 0,05 % staat in het Therapeutisch Magistraal Formularium van het FAGG. Het is geen industrieel merkproduct: de apotheek maakt de crème op voorschrift in een hydrofiele basis. De hoeveelheid is beperkt tot 50 g om de stabiliteit te bewaren.

Treclinax heeft een andere samenstelling. Elke gram gel bevat 0,25 mg tretinoïne en 10 mg clindamycine. Het geneesmiddel is geregistreerd voor acne vulgaris met comedonen, papels en pustels vanaf 12 jaar.

Het antibioticum is geen onbelangrijk extra ingrediënt. Het verklaart waarom Treclinax gel op voorschrift voor een specifieke situatie bedoeld is en niet geschikt is als langdurig cosmetisch product.

Hoeveel kosten de crème en de gel?

Voor 50 g magistrale crème met 0,05 % tretinoïne werd een prijs van 35,29 € vastgesteld, of ongeveer 0,71 € per gram. De prijs van een magistrale bereiding met tretinoïne blijft indicatief: basis, voorgeschreven hoeveelheid en voorwaarden van de apotheek kunnen het bedrag beïnvloeden.

De grootste vermelde Treclinax-verpakking bevat 60 g. De publieksprijs bedraagt 40,62 €, wat neerkomt op ongeveer 0,68 € per gram. Bij terugbetaling kan het werkelijk betaalde bedrag anders zijn.

Deze bedragen geven houvast, maar beloven geen beschikbaarheid. Om tretinoïne bij een apotheek te verkrijgen, is een geldig voorschrift nodig en moet de apotheek de beschikbaarheid bevestigen. Voor een magistrale bereiding is bovendien tijd nodig om ze te maken.

Waarvoor wordt tretinoïne gebruikt?

Bij acne beïnvloedt tretinoïne vooral de celvernieuwing aan de opening van het haarzakje. Daardoor vermindert de ophoping die mee-eters in de hand werkt. In Treclinax remt clindamycine daarnaast de groei van bacteriën die met acne samenhangen en de ontsteking die ze mee veroorzaken.

Het Belgische TMF noemt de magistrale crème ook als palliatieve behandeling van bepaalde pigmentvlekken en kleine rimpels door chronische blootstelling aan de zon. Dat maakt de crème niet tot een gewoon antiverouderingsproduct: indicatie, concentratie en behandelingsduur blijven een medische beslissing.

Meer uitleg over het verschil tussen een retinoïde op de huid en een orale behandeling vindt u in het LocalPharma-artikel over tretinoïne en isotretinoïne bij de behandeling van acne.

Hoe wordt het voorgeschreven product aangebracht?

Volgens de bijsluiter wordt Treclinax ’s avonds gebruikt. Na een milde reiniging en zorgvuldig afdrogen wordt een hoeveelheid gel ter grootte van een erwt in kleine stipjes over kin, wangen, neus en voorhoofd verdeeld en vervolgens zacht over het gezicht uitgesmeerd.

De toepassing van tretinoïne in de avond werkt niet sneller wanneer er meer product wordt gebruikt. Een dikkere laag vergroot vooral de kans op irritatie.

Voor de magistrale crème gelden de aanwijzingen op het voorschrift en het etiket. De basis, bewaring en soms ook toepassingsfrequentie verschillen van de gel. De TMF-formule wordt bewaard tussen 2 °C en 8 °C en is met het voorziene bewaarmiddel normaal twee maanden bruikbaar.

Vermijd bij beide vormen de ogen, oogleden, lippen, neusgaten, slijmvliezen en een beschadigde of eczemateuze huid. Was de handen na het aanbrengen.

Wanneer is verbetering te verwachten?

De huid verandert niet in enkele dagen. Het kan meerdere weken duren voordat de verbetering duidelijk wordt. Een tijdelijke verergering kan in het begin voorkomen, maar is niet verplicht en evenmin een “zuivering” die altijd moet worden doorstaan.

Ernstige irritatie, pijn, zwelling of blaren vragen om professioneel advies. Treclinax mag zonder zorgvuldige herevaluatie niet langer dan 12 weken worden gebruikt, vooral omdat de gel een antibioticum bevat.

Roodheid, droogheid en andere bijwerkingen

De bijwerkingen van tretinoïne zijn meestal plaatselijk: roodheid, droogheid, schilfering, tintelingen, jeuk of een branderig gevoel. Ze kunnen sterker zijn wanneer te veel wordt aangebracht of wanneer de huidverzorging al meerdere irriterende producten bevat.

Bij Treclinax komen de voorzorgen voor clindamycine erbij. Langdurige of ernstige diarree, vooral samen met buikkrampen, moet snel aan de arts worden gemeld wegens het zeldzame risico op antibioticageassocieerde colitis.

Zon en irriterende huidproducten

Tretinoïne maakt de huid gevoeliger voor uv-straling. Aangepaste zonbescherming, beschermende kleding en beperkte blootstelling zijn daarom nuttig. De Treclinax-informatie adviseert minstens SPF 30 en vraagt uv-lampen en zonnebanken te vermijden.

Peelings, sterk uitdrogende zeep en alcoholrijke verzorging kunnen irritatie versterken. Dezelfde voorzichtigheid geldt voor benzoylperoxide, salicylzuur, zwavel en resorcinol. Bespreek een combinatie of afwisselend gebruik met de voorschrijver.

Zwangerschap, zwangerschapswens en borstvoeding

Tretinoïne tijdens de zwangerschap is ook bij gebruik op de huid gecontra-indiceerd. Treclinax mag evenmin worden gebruikt bij een zwangerschapswens. De bijsluiter voorziet effectieve anticonceptie tijdens de behandeling en gedurende één maand na het stoppen.

Treclinax wordt ook afgeraden tijdens de borstvoeding. Een zwangerschap, zwangerschapswens of borstvoeding moet vóór het voorschrijven en bereiden van een magistrale crème altijd worden gemeld.

Crème of gel: hoe wordt gekozen?

De keuze tussen magistrale tretinoïnecrème of -gel gaat niet alleen over de textuur. De TMF-crème bevat enkel tretinoïne, terwijl Treclinax ook een antibioticum bevat. De arts houdt rekening met het type acne, de gevoeligheid van de huid, eerdere behandelingen en de voorziene duur.

Het voorschrift moet daarom voldoende precies zijn: vorm, concentratie en hoeveelheid, en bij een magistrale bereiding ook de gebruikte basis. Zo kan de apotheker het juiste product afleveren of bereiden.

Medische waarschuwing

Deze pagina geeft algemene informatie. Ze vervangt geen raadpleging, diagnose of de aanwijzingen op het voorschrift en het etiket van het bereide of afgeleverde product.

Neem snel contact op met een zorgverlener bij een zwangerschap tijdens de behandeling, een ernstige huidreactie of hevige diarree tijdens het gebruik van Treclinax.

Tekst gecontroleerd door Uttam Chatterjee,
Verantwoordelijk apotheker - LocalPharma, 12 september 2026

Veelgestelde vragen

Is de tretinoïnecrème een Belgisch handelsmerk?

Nee. De hier beschreven crème van 0,05 % is een officiële magistrale bereiding die de apotheker op voorschrift maakt.

Bevat Treclinax alleen tretinoïne?

Nee. De gel bevat ook 1 % clindamycine. Door dit antibioticum is de gebruiksduur zonder herevaluatie beperkt.

Kan tretinoïne zonder voorschrift worden besteld?

Nee. Zowel de magistrale crème als Treclinax vereisen in België een voorschrift. Vraag de apotheek naar de beschikbaarheid.

Waarom kan de prijs van de crème veranderen?

Een magistrale bereiding wordt voor een specifiek voorschrift gemaakt. Basis, hoeveelheid en bereidingsvoorwaarden kunnen de kostprijs beïnvloeden.

Mag tretinoïne tijdens de zwangerschap worden gebruikt?

Nee. Topische retinoïden zijn tijdens de zwangerschap gecontra-indiceerd en moeten bij een zwangerschapswens worden vermeden.

Bronnen