| Naam van het geneesmiddel: | Atarax |
| Werkzame stof: | Hydroxyzine |
| Fabrikant: | UCB |
| Vorm: | Deelbare filmomhulde tabletten |
| Sterkte: | 25 mg |
| Verpakking: | 50 tabletten |
| Aflevering: | Op medisch voorschrift |
| Prijs: | 7,52 € per doos van 50 tabletten - ongeveer 0,15 € per tablet |
Wat is Atarax?
Atarax is een geneesmiddel met hydroxyzine, een H1-antihistaminicum van de eerste generatie dat ook een sederende werking heeft. De tabletvorm is uitsluitend op medisch voorschrift verkrijgbaar.
Volgens de Belgische samenvatting van de productkenmerken is hydroxyzine aangewezen voor de symptomatische behandeling van angst bij volwassenen ouder dan 18 jaar en voor de symptomatische behandeling van jeuk bij volwassenen, adolescenten en kinderen ouder dan 6 jaar.
Hydroxyzine moet in de laagst werkzame dosis en zo kort mogelijk worden gebruikt, onder meer wegens het risico op slaperigheid en hartritmestoornissen bij bepaalde patiënten.
Wanneer wordt hydroxyzine gebruikt?
Bij volwassenen kan Atarax worden voorgeschreven om tijdelijk symptomen van angst te verlichten. Het kan ook worden gebruikt tegen pruritus, of jeuk, wanneer die indicatie overeenkomt met de klinische situatie.
Bij kinderen en adolescenten betreft de huidige Belgische indicatie de symptomatische behandeling van jeuk vanaf 6 jaar. De tabletten worden niet aanbevolen bij jongere kinderen, onder meer omdat zij moeite kunnen hebben om ze door te slikken.
Oudere beschrijvingen van dit geneesmiddel als algemene behandeling van slaapstoornissen, eczeem, alle allergieën of als premedicatie voor anesthesie komen niet overeen met de indicaties die momenteel in de Belgische productinformatie van Atarax staan.
Hoe werkt hydroxyzine?
Hydroxyzine blokkeert voornamelijk H1-histaminereceptoren. Omdat het het centrale zenuwstelsel bereikt, kan het de waakzaamheid verminderen en een kalmerend of slaperig effect veroorzaken.
De belangrijkste metaboliet is cetirizine, dat eveneens perifere antihistaminerge activiteit heeft. De sederende werking van hydroxyzine is echter duidelijk sterker dan die van veel antihistaminica van de tweede generatie.
Door deze sedatie is extra voorzichtigheid nodig bij autorijden, het bedienen van machines en het gebruik van alcohol.
Dosering en behandelingsduur
De dosering hangt af van de indicatie en het profiel van de patiënt. Voor angst bij volwassenen vermeldt de Belgische productinformatie doorgaans 50 mg per dag verdeeld over drie innamen, met de mogelijkheid tot 100 mg per dag in ernstigere gevallen. De maximale dagdosis voor volwassenen is 100 mg.
Voor jeuk bij volwassenen is de vermelde startdosis 25 mg voor het slapengaan, waarna indien nodig bijkomende doses kunnen worden voorgeschreven zonder de maximale dagdosis te overschrijden.
Bij kinderen en adolescenten
Voor jeuk bij kinderen vanaf 6 jaar voorziet de productinformatie een gewichtsafhankelijke dosis, doorgaans 1 tot 2 mg/kg/dag verdeeld over meerdere innamen. Bij kinderen tot 40 kg is de maximale dosis 2 mg/kg/dag. De voorschrijving moet individueel gebeuren.
Ouderen en nier- of leverfunctiestoornissen
Gebruik bij ouderen wordt niet aanbevolen wegens tragere eliminatie en een hoger risico op bijwerkingen. Als gebruik niet kan worden vermeden, bedraagt de maximale dosis 50 mg per dag. Ook bij bepaalde nier- of leverfunctiestoornissen is een dosisverlaging nodig.
De dosis mag niet zonder medische beslissing worden verhoogd, vaker worden herhaald of langer worden gebruikt.
Prijs en beschikbaarheid
De huidige presentatie van Atarax 25 mg bevat 50 deelbare filmomhulde tabletten. De publieke prijs bedraagt 7,52 €, of ongeveer 0,15 € per tablet.
Deze prijs wordt bevestigd door het Belgische e-Compendium en door verschillende Belgische apotheken. Atarax vereist een geldig voorschrift en kan niet online worden gekocht als vrij verkrijgbaar geneesmiddel. Sommige apotheken laten alleen een reservatie toe voor afhaling ter plaatse.
Slaperigheid en mogelijke bijwerkingen
Slaperigheid en verminderde waakzaamheid zijn belangrijke effecten van hydroxyzine. Andere reacties kunnen droge mond, duizeligheid, hoofdpijn, vermoeidheid of anticholinerge effecten omvatten.
Alcohol kan de effecten van hydroxyzine op het centrale zenuwstelsel versterken en moet daarom tijdens de behandeling worden vermeden. Ook bij combinatie met andere sederende geneesmiddelen is voorzichtigheid nodig.
Er zijn ernstige huidreacties gemeld met hydroxyzine, hoewel die zeldzaam zijn. Een sterke reactie, zwelling, uitgebreide huidletsels of ademhalingsproblemen vereisen snelle medische hulp.
Hartrisico en QT-interval
Hydroxyzine kan het QT-interval verlengen en bij bepaalde patiënten mogelijk ernstige ritmestoornissen zoals torsade de pointes bevorderen. Dit risico heeft geleid tot strengere Europese gebruiksbeperkingen.
Het geneesmiddel is gecontra-indiceerd bij personen met een bekende QT-verlenging of bepaalde belangrijke risicofactoren, waaronder sommige cardiovasculaire aandoeningen, uitgesproken bradycardie, elektrolytenstoornissen of gelijktijdig gebruik van geneesmiddelen die het QT-interval verlengen.
Hartkloppingen, onverklaarde collaps of bewustzijnsverlies tijdens de behandeling vereisen dringende medische beoordeling.
Contra-indicaties en voorzorgen
Naast situaties die verband houden met hartrisico is Atarax volgens de Belgische productinformatie gecontra-indiceerd bij overgevoeligheid voor hydroxyzine of bepaalde verwante stoffen, bij porfyrie en tijdens zwangerschap en borstvoeding.
Extra voorzichtigheid is nodig bij glaucoom, prostaatvergroting, urineretentie, verminderde darmmotiliteit, myasthenia gravis, dementie of een verhoogd risico op convulsies.
Interacties met andere geneesmiddelen
De combinatie van hydroxyzine met bepaalde geneesmiddelen die het QT-interval verlengen is gecontra-indiceerd. Dit kan onder meer bepaalde antiaritmica, antidepressiva, antipsychotica, antibiotica, antimalariamiddelen en andere behandelingen betreffen die het risico op torsade de pointes verhogen.
Andere geneesmiddelen kunnen de sederende of anticholinerge werking versterken. De arts en apotheker moeten daarom op de hoogte zijn van alle gebruikte behandelingen, ook geneesmiddelen die slechts af en toe worden ingenomen.
Praktische vragen over Atarax
Is Atarax een antihistaminicum?
Ja. Hydroxyzine is een H1-antihistaminicum van de eerste generatie en is sederender dan veel nieuwere antihistaminica.
Kan Atarax tegen angst worden gebruikt?
Ja. De symptomatische behandeling van angst bij volwassenen ouder dan 18 jaar behoort tot de huidige Belgische indicaties. Dosis en duur moeten zo beperkt mogelijk blijven.
Is Atarax bedoeld om te slapen?
Slaperigheid is een frequent effect, maar slaapstoornissen staan niet bij de huidige Belgische indicaties van Atarax. Het mag daarom niet zonder medische indicatie als slaapmiddel worden gebruikt.
Mag alcohol tijdens de behandeling?
Alcohol wordt best vermeden omdat het de sederende werking van hydroxyzine en de vermindering van waakzaamheid kan versterken.
Kan Atarax zonder voorschrift worden gekocht?
Nee. Atarax is voorschriftplichtig. Een Belgische apotheek kan een reservatie mogelijk maken, maar aflevering vereist een geldig voorschrift.
Medische waarschuwing
Deze pagina geeft algemene informatie over Atarax en hydroxyzine. Ze vervangt geen medisch consult, diagnose of voorschrift. Door het risico op slaperigheid, interacties en hartritmestoornissen moet het gebruik overeenkomen met de bijsluiter en de instructies van arts of apotheker.
Tekst gecontroleerd door Uttam Chatterjee, Verantwoordelijk apotheker - LocalPharma, 26 augustus 2026
