Lasix (furosemide): indicaties, prijs, recept en voorzorgsmaatregelen

Algemene informatie over Lasix

Lasix is een geneesmiddel met furosemide als werkzame stof, een lisdiureticum. Het verhoogt de uitscheiding van natrium en water via de nieren en wordt vooral gebruikt wanneer een aandoening leidt tot een overmatige ophoping van vocht in het lichaam.

Furosemide kan onder meer worden gebruikt bij bepaalde oedemen die verband houden met een hart-, lever- of nierziekte. Het kan ook een plaats hebben bij bepaalde vormen van hoge bloeddruk, maar lisdiuretica zijn niet de eerstekeuzebehandeling voor de meeste gevallen van ongecompliceerde hypertensie.

In België is de gebruikelijke orale vorm van Lasix de deelbare tablet van 40 mg. Er zijn ook generieke geneesmiddelen met 40 mg furosemide beschikbaar.

Furosemide bestaat daarnaast in vormen voor injectie, die voornamelijk worden gebruikt wanneer een snelle werking nodig is of wanneer orale toediening niet geschikt is. Niet al deze vormen worden momenteel in België onder de merknaam Lasix op de markt gebracht.

Meer informatie over de plaats van furosemide binnen de verschillende groepen diuretica vindt u op de pagina over de farmacologie en het werkingsmechanisme van diuretica.

In welke situaties wordt Lasix gebruikt?

Lasix wordt voornamelijk voorgeschreven wanneer een overbelasting met vocht en natrium moet worden verminderd, met andere woorden een overmatige ophoping van natrium en water in het lichaam.

De Belgische samenvatting van de productkenmerken vermeldt onder meer de volgende situaties:

• oedeem bij bepaalde hartaandoeningen;
• oedeem bij een leveraandoening, met name in combinatie met ascites;
• oedeem van renale oorsprong in bepaalde situaties;
• ondersteunende behandeling van bepaalde oedemen bij veneuze insufficiëntie of trombose;
• oedeem als gevolg van brandwonden;
• bepaalde vormen van lichte tot matige arteriële hypertensie wanneer de keuze voor een lisdiureticum gerechtvaardigd is.

Bij hartfalen wordt furosemide vooral gebruikt om klachten door vochtretentie onder controle te houden, zoals oedeem van de benen of longstuwing. Het vervangt niet de onderhoudsbehandelingen waarvan een gunstig langetermijneffect bij hartfalen is aangetoond.

Bij ernstige nierinsufficiëntie kunnen andere doseringen nodig zijn omdat de respons op furosemide verminderd kan zijn. Belangrijke aanpassingen van de dosis moeten onder medisch toezicht gebeuren.

Injecteerbaar furosemide kan in een medische omgeving worden gebruikt wanneer een snelle diurese nodig is, onder meer in bepaalde acute situaties zoals longoedeem. Intraveneuze toediening behoort tot medische behandeling en komt niet overeen met het gebruikelijke thuisgebruik van de tabletten.

In België beschikbare vormen van furosemide

Het aanbod van furosemide in België is in de loop van de tijd veranderd. Sommige oudere vormen van Lasix die nog in vroegere bijsluiters of artikelen worden vermeld, zijn niet meer op de markt.

Dat een bepaalde merkpresentatie uit de handel is genomen, betekent niet dat alle injecteerbare vormen van furosemide verdwenen zijn. Andere vormen van furosemide voor injectie of ziekenhuisgebruik kunnen onder een andere naam beschikbaar zijn.

De Lasix-tablet van 40 mg is deelbaar. Dat de tablet kan worden gedeeld, betekent echter niet dat de patiënt de dosis zelf mag aanpassen: de hoeveelheid furosemide moet overeenkomen met het voorschrift en de klinische respons.

Dosering en wijze van gebruik

De dosis furosemide hangt af van de behandelde aandoening, de mate van vochtretentie, de nierfunctie, de bloeddruk en de individuele respons op de behandeling.

Het Belgische BCFI-repertorium vermeldt als algemene richtlijn bij hypertensie en oedeem een orale dosering van 20 tot 60 mg eenmaal per dag, waarbij hogere doseringen mogelijk nodig zijn wanneer de nierfunctie sterk verminderd is.

De samenvatting van de productkenmerken van Lasix voorziet voor volwassenen en adolescenten ouder dan 15 jaar doorgaans in een startdosering van 20 tot 40 mg per dag, waarna de dosis wordt aangepast aan de bereikte diurese.

De tablet wordt doorgaans 's ochtends ingenomen om nachtelijk urineren zoveel mogelijk te beperken. Wanneer een tweede dosis nodig is, wordt die gewoonlijk voldoende vroeg op de dag gepland.

De bijsluiter van Lasix adviseert de tabletten op een lege maag met wat vloeistof in te nemen. De patiënt moet de aanwijzingen van het voorschrift en de bijsluiter van het daadwerkelijk afgeleverde product volgen.

Verhoog de dosis Lasix niet op eigen initiatief vanwege zwelling, gewichtstoename of kortademigheid. Deze klachten kunnen aanleiding zijn om de aandoening en de behandeling opnieuw te beoordelen.

Hoe werkt furosemide?

Furosemide werkt voornamelijk in het opstijgende deel van de lis van Henle, een deel van de nier dat een belangrijke rol speelt bij de terugresorptie van natrium en chloride.

Door deze terugresorptie te remmen, verhoogt furosemide de uitscheiding van natrium en water via de urine. Ook de uitscheiding van kalium en andere elektrolyten kan toenemen, wat verklaart waarom in bepaalde situaties laboratoriumcontroles nodig zijn.

De afname van het circulerende vochtvolume helpt oedeem en stuwing te verminderen die onder meer bij bepaalde hart-, nier- of leveraandoeningen kunnen optreden.

Na orale inname kan het diuretische effect relatief snel beginnen en is het vooral merkbaar in de uren na de inname. De sterkte van de respons verschilt echter sterk van patiënt tot patiënt.

Controle tijdens de behandeling

Een behandeling met furosemide vereist controle die is afgestemd op het profiel van de patiënt. Dit is vooral belangrijk bij ouderen, hoge doseringen, hartfalen, leverziekte of een verminderde nierfunctie.

De arts kan onder meer controleren:

• het lichaamsgewicht;
• de bloeddruk;
• de nierfunctie en het creatininegehalte;
• het natriumgehalte in het bloed;
• het kaliumgehalte in het bloed;
• andere elektrolyten, afhankelijk van de klinische situatie.

Overmatig vochtverlies kan uitdroging of hypovolemie veroorzaken. Ernstige diarree, braken, hevig zweten of koorts kunnen dit risico vergroten.

Bij een acute ziekte die gepaard gaat met aanzienlijk vochtverlies kan soms een tijdelijke aanpassing van de behandeling met diuretica nodig zijn. Die beslissing moet worden genomen volgens de instructies van de arts of apotheker, met name bij kwetsbare patiënten.

Ook bij warm weer moet bijzondere aandacht worden besteed aan het risico op uitdroging en een te sterke daling van de bloeddruk.

Mogelijke bijwerkingen

Bijwerkingen van diuretica houden vaak verband met een te sterke uitscheiding van water of elektrolyten.

Furosemide kan onder meer de volgende bijwerkingen veroorzaken:

• uitdroging of een te sterke afname van het bloedvolume;
• hypotensie, vooral bij het rechtop gaan staan;
• een daling van het kaliumgehalte in het bloed;
• een daling van het natriumgehalte in het bloed;
• een stijging van het creatininegehalte of veranderingen in de nierfunctie;
• een stijging van het urinezuurgehalte en een mogelijke verergering van jicht;
• een stijging van de bloedsuikerspiegel bij sommige mensen;
• spierkrampen of spierzwakte door een verstoring van de elektrolytenbalans.

Een uitgesproken verstoring van het natrium- of kaliumgehalte kan klachten veroorzaken zoals ongebruikelijke zwakte, slaperigheid, verwardheid, spierkrampen, spijsverteringsklachten of hartritmestoornissen.

Een sterke daling van de bloeddruk kan duizeligheid, onwel worden of bewustzijnsverlies veroorzaken, vooral bij ouderen of mensen die meerdere bloeddrukverlagende geneesmiddelen gebruiken.

Ototoxiciteit en andere zeldzame bijwerkingen

Furosemide kan in zeldzame gevallen gehoorstoornissen veroorzaken. Dit risico is vooral beschreven bij bepaalde hoge doseringen, snelle intraveneuze toediening, ernstige nierinsufficiëntie of gelijktijdig gebruik van andere geneesmiddelen die het gehoor kunnen beschadigen.

Het risico op ototoxiciteit is onder meer verhoogd bij bepaalde antibiotica uit de groep van de aminoglycosiden. Dergelijke combinaties vereisen daarom bijzondere aandacht.

Ook allergische reacties, veranderingen in bepaalde bloedcellen en ernstige huidreacties zijn gemeld, al komen deze veel minder vaak voor.

Een plotselinge vermindering van het gehoor, een ernstige huidreactie, zwelling van het gezicht of ademhalingsproblemen vereisen snelle medische hulp.

Belangrijke geneesmiddeleninteracties

Furosemide kan een wisselwerking hebben met verschillende geneesmiddelen. Arts en apotheker moeten worden geïnformeerd over alle geneesmiddelen die regelmatig of af en toe worden gebruikt.

Bijzondere aandacht is onder meer nodig bij:

• lithium, waarvan de bloedconcentratie en toxiciteit kunnen toenemen;
• niet-steroïdale anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID's), die het diuretische effect kunnen verminderen en bij sommige patiënten een verslechtering van de nierfunctie kunnen bevorderen;
• digoxine en andere digitalisglycosiden, omdat hypokaliëmie hun toxiciteit kan verhogen;
• aminoglycosiden en bepaalde andere ototoxische geneesmiddelen, die het risico op gehoorschade kunnen verhogen;
• cisplatine, onder meer vanwege het risico op oto- en nefrotoxiciteit;
• bepaalde bloeddrukverlagende geneesmiddelen, vanwege het risico op een te sterke daling van de bloeddruk;
• corticosteroïden en bepaalde laxeermiddelen, die het risico op kaliumverlies kunnen verhogen.

Furosemide kan ook met andere geneesmiddelen interageren. Stop lithium, een anticoagulans, een bloeddrukverlagend geneesmiddel of een andere chronische behandeling niet op eigen initiatief vanwege een mogelijke interactie.

Contra-indicaties en voorzorgsmaatregelen

Lasix is niet geschikt voor alle patiënten. De samenvatting van de productkenmerken vermeldt verschillende situaties waarin furosemide niet mag worden toegediend of waarin een bijzonder zorgvuldige beoordeling nodig is.

Tot de contra-indicaties behoren onder meer:

• overgevoeligheid voor furosemide of bepaalde bestanddelen van het geneesmiddel;
• uitdroging of hypovolemie;
• ernstige hyponatriëmie;
• ernstige hypokaliëmie;
• nierinsufficiëntie met oligo-anurie die niet op furosemide reageert;
• bepaalde situaties van hepatische encefalopathie.

Extra voorzichtigheid is nodig bij lage bloeddruk, diabetes, jicht, nier- of leverziekte, hypoproteïnemie of een belemmering van de urinestroom.

Bij een patiënt met een vergrote prostaat of een andere gedeeltelijke obstructie van de urinewegen kan een snelle toename van de urineproductie een urineretentie verergeren.

Lasix 40 mg bevat lactose. Patiënten met bepaalde zeldzame erfelijke aandoeningen die het metabolisme van galactose of lactose beïnvloeden, moeten dit met hun arts of apotheker bespreken.

Zwangerschap en borstvoeding

Furosemide passeert de placenta. Het gebruik tijdens de zwangerschap moet daarom beperkt blijven tot situaties waarin de arts van oordeel is dat er een duidelijke indicatie bestaat.

Wanneer behandeling tijdens de zwangerschap noodzakelijk is, kan passende controle van moeder en foetus nodig zijn.

Furosemide gaat over in de moedermelk en kan bovendien de melkproductie verminderen. De Belgische bijsluiter van Lasix raadt het gebruik tijdens de borstvoeding daarom af.

Prijs van Lasix en furosemide in België

De prijs hangt af van de specialiteit, de verpakking en het aantal tabletten.

Deze prijzen hebben betrekking op specifieke vormen die in België zijn opgenomen. Het bedrag dat de patiënt uiteindelijk betaalt, kan ook afhangen van de terugbetalingsregels en de status van de patiënt.

Controleer daarom vóór u de kosten van twee behandelingen met furosemide vergelijkt altijd de merknaam, de verpakking en de voorgeschreven hoeveelheid.

Voorschrift en aflevering van Lasix in België

Lasix 40 mg is in België voorschriftplichtig. De dosis moet worden aangepast aan de klinische situatie en afhankelijk van het geval kan controle van de bloeddruk, nierfunctie en elektrolyten nodig zijn.

De Belgische wetgeving verbiedt de onlineverkoop van geneesmiddelen waarvoor een medisch voorschrift nodig is. Een apotheek kan wel een systeem aanbieden waarmee een geneesmiddel kan worden gereserveerd en vervolgens volgens de geldende regels wordt afgeleverd.

Wanneer LocalPharma informatie over beschikbaarheid of reservatie toont, blijft de aflevering van het geneesmiddel in handen van de erkende partnerapotheek en hangt deze af van het voorschrift en de daadwerkelijke beschikbaarheid van het product.

Furosemide mag niet uitsluitend worden gebruikt met als doel snel gewicht te verliezen. Gewichtsverlies door sterke diurese bestaat hoofdzakelijk uit vochtverlies en kan leiden tot uitdroging en mogelijk ernstige verstoringen van de elektrolytenbalans.

Lasix en hoge bloeddruk

Furosemide heeft een bloeddrukverlagend effect, maar is doorgaans niet het diureticum van eerste keuze voor de behandeling van eenvoudige arteriële hypertensie.

Lisdiuretica worden vooral gebruikt wanneer de klinische situatie een sterkere uitscheiding van natrium en water vereist, bijvoorbeeld bij bepaalde patiënten met ernstige nierinsufficiëntie of bijkomende vochtretentie.

Bij een patiënt die al voor hoge bloeddruk wordt behandeld, kan furosemide het effect van andere bloeddrukverlagende geneesmiddelen versterken. Controle is daarom nodig om een te sterke bloeddrukdaling te voorkomen.

De dosis mag niet uitsluitend worden aangepast op basis van één afzonderlijke bloeddrukmeting zonder rekening te houden met de nierfunctie, de elektrolyten en de andere gebruikte geneesmiddelen.

Lasix bij hartfalen

Bij hartfalen met vochtretentie kan furosemide bepaalde klachten snel verlichten door de stuwing te verminderen.

Het kan onder meer oedeem van de onderste ledematen verminderen en kortademigheid helpen verlichten wanneer die verband houdt met vochtoverbelasting.

Deze symptomatische werking betekent echter niet dat furosemide de onderhoudsbehandeling van hartfalen vervangt. Geneesmiddelen die bedoeld zijn om de cardiovasculaire prognose te verbeteren, moeten worden voortgezet en aangepast volgens de aanbevelingen van de cardioloog.

Bij sommige patiënten die voor hartfalen worden opgevolgd, kan een snelle verandering van het lichaamsgewicht worden gebruikt als aanwijzing voor een verandering in de vochtretentie. Een dosisaanpassing op basis daarvan moet echter gebeuren volgens het plan dat met de arts is afgesproken.

Veelgestelde vragen over Lasix

Medische waarschuwing

Deze inhoud is uitsluitend bedoeld ter informatie en vervangt geen diagnose, voorschrift of persoonlijk advies van een arts of apotheker. Lasix is een voorschriftplichtig geneesmiddel waarvan de dosis en de controle moeten worden afgestemd op de klinische situatie.

Bronnen

• CBIP/BCFI — Furosemide: beschikbare specialiteiten in België
• CBIP/BCFI — Gecommentarieerd Geneesmiddelenrepertorium 2026
• CBIP/BCFI — Stopzetting van de commercialisering van Lasix Prolongatum
• e-Compendium — Lasix: samenvatting van de productkenmerken
• FAGG — Internetapotheken en aflevering van geneesmiddelen in België
• FAGG — Informatie voor een goed gebruik van geneesmiddelen