Paroxetine (generiek van Paxil): gebruik, prijs en voorzorgsmaatregelen

Algemene informatie over het geneesmiddel

Naam van het geneesmiddel: paroxetine.

Type: antidepressivum uit de groep van de selectieve serotonineheropnameremmers (SSRI's).

Paroxetine wordt gebruikt voor de behandeling van depressie en verschillende angststoornissen. Paxil is een merknaam die in bepaalde landen wordt gebruikt; in België is Seroxat het referentiepreparaat en zijn ook verschillende generieke geneesmiddelen met paroxetine op de markt.

Paroxetine werkt voornamelijk in op de serotonerge neurotransmissie. Het klinische effect ontwikkelt zich geleidelijk en kan doorgaans pas na enkele weken goed worden beoordeeld.

Waarvoor wordt paroxetine gebruikt?

In België is paroxetine bij volwassenen aangewezen voor verschillende psychiatrische aandoeningen:

• ernstige depressieve episode;
• obsessieve-compulsieve stoornis (OCS);
• paniekstoornis met of zonder agorafobie;
• sociale angststoornis of sociale fobie;
• gegeneraliseerde angststoornis;
• posttraumatische stressstoornis.

De keuze voor een SSRI hangt af van de diagnose, eerdere behandelingen, bijkomende aandoeningen, andere gebruikte geneesmiddelen en het bijwerkingenprofiel.

Hoe werkt paroxetine?

Paroxetine remt voornamelijk de heropname van serotonine via de serotoninetransporter SERT. Daardoor neemt de beschikbaarheid van serotonine ter hoogte van de synapsen toe.

De biologische veranderingen treden snel na de inname op, maar verbetering van depressieve of angstklachten vergt doorgaans meer tijd.

• geleidelijke verbetering van depressieve symptomen;
• vermindering van angstklachten en paniekaanvallen;
• geleidelijke vermindering van obsessies en compulsies bij OCS.

De respons verschilt van patiënt tot patiënt. Het uitblijven van verbetering tijdens de eerste dagen rechtvaardigt geen eigenmachtige verhoging van de dosis.

Meer informatie over de rol van SSRI's vindt u in Hoe werken antidepressiva? — eenvoudig uitgelegd.

Dosering en wijze van toediening

De dosis hangt af van de indicatie. Paroxetine wordt doorgaans eenmaal per dag 's morgens met voedsel ingenomen.

Wanneer de dosis moet worden verhoogd, gebeurt dit doorgaans geleidelijk in stappen van 10 mg, afhankelijk van de respons en de verdraagbaarheid.

Bij personen ouder dan 65 jaar bedraagt de aanbevolen maximale dosis 40 mg per dag. Bij leverinsufficiëntie of ernstige nierinsufficiëntie kan een lagere dosis nodig zijn.

Paroxetine mag niet abrupt worden stopgezet. Het middel kan bijzonder vaak ontwenningsverschijnselen veroorzaken, waaronder duizeligheid, gevoelsstoornissen, angst, slaapstoornissen, hoofdpijn of misselijkheid. De dosis moet geleidelijk worden afgebouwd volgens een schema dat aan de patiënt is aangepast.

Bijwerkingen en verdraagbaarheid

Net als andere SSRI's kan paroxetine bijwerkingen veroorzaken, vooral aan het begin van de behandeling.

• misselijkheid en andere maag-darmklachten;
• slaperigheid of slapeloosheid;
• hoofdpijn en duizeligheid;
• toegenomen zweten;
• tremor;
• seksuele functiestoornissen, waaronder een verminderd libido en stoornissen van de ejaculatie of het orgasme.

Seksuele functiestoornissen kunnen bij sommige patiënten na het stoppen met een SSRI blijven bestaan. Aanhoudende of hinderlijke klachten moeten met de arts worden besproken.

Zeldzamere maar mogelijk ernstige bijwerkingen zijn onder meer het serotoninesyndroom, convulsies, hyponatriëmie en abnormale bloedingen.

Een verergering van de depressie, het ontstaan van suïcidale gedachten of een ongewone gedragsverandering vereist een snelle medische beoordeling, vooral aan het begin van de behandeling en bij jongvolwassenen.

Meer informatie over de veiligheid van antidepressiva vindt u in Antidepressiva en veiligheid — mythes en feiten.

Paroxetine en gewicht

Tijdens een behandeling met paroxetine kan gewichtstoename optreden, maar de mate daarvan verschilt sterk van patiënt tot patiënt.

Gewichtsveranderingen kunnen worden beïnvloed door de eetlust, het verloop van de depressie, de slaap, de lichamelijke activiteit en de duur van de behandeling.

Een evenwichtige voeding en regelmatige lichaamsbeweging kunnen bijdragen aan gewichtsbeheersing.

Een duidelijke of aanhoudende gewichtsverandering moet met de arts worden besproken en mag niet leiden tot het abrupt stopzetten van paroxetine.

Contra-indicaties en voorzorgsmaatregelen

Paroxetine is onder meer gecontra-indiceerd:

• bij overgevoeligheid voor paroxetine of een van de hulpstoffen;
• bij gelijktijdig gebruik van monoamineoxidaseremmers (MAO-remmers), buiten de voorgeschreven overgangsintervallen;
• bij gelijktijdig gebruik van thioridazine;
• bij gelijktijdig gebruik van pimozide.

Bijzondere voorzichtigheid is nodig bij een voorgeschiedenis van manie, epilepsie, risico op hyponatriëmie, glaucoom, diabetes of aandoeningen die het bloedingsrisico verhogen.

De combinatie met andere serotonerge geneesmiddelen kan het risico op het serotoninesyndroom verhogen. Anticoagulantia, trombocytenaggregatieremmers en niet-steroïdale ontstekingsremmers kunnen het bloedingsrisico verhogen.

Paroxetine is een sterke remmer van CYP2D6. Het gebruik samen met tamoxifen wordt onder meer afgeraden, omdat paroxetine de omzetting ervan naar de actieve metaboliet kan verminderen en daardoor mogelijk de werkzaamheid ervan kan verlagen.

Tijdens de zwangerschap is een individuele beoordeling van de verhouding tussen voordelen en risico's nodig. Gegevens wijzen op een lichte toename van het risico op bepaalde cardiovasculaire misvormingen na blootstelling tijdens het eerste trimester, en blootstelling aan het einde van de zwangerschap kan bij de pasgeborene symptomen veroorzaken. Een behandeling mag echter vanwege een zwangerschap niet abrupt worden stopgezet zonder medisch advies.

Prijs, terugbetaling en beschikbaarheid in België

In België zijn momenteel verschillende generieke geneesmiddelen met paroxetine op de markt, waaronder Paroxetine AB, Paroxetine EG, Paroxetine Sandoz, Paroxetine Teva en Paroxetine Viatris. Ook Seroxat blijft beschikbaar.

Afhankelijk van de specialiteit zijn doseringen van 20 mg, 30 mg en 40 mg verkrijgbaar.

De prijs en het bedrag dat eventueel ten laste van de patiënt blijft, hangen af van de specialiteit, de dosering, de verpakking en de toepasselijke terugbetalingsvoorwaarden.

Paroxetine is in België voorschriftplichtig. Geneesmiddelen waarvoor een voorschrift nodig is, mogen in België niet online worden verkocht.

Een apotheek kan wel een reservatiesysteem aanbieden vóór aflevering volgens het voorschrift. De beschikbaarheid van het voorgeschreven product kan bij de partnerapotheek worden gecontroleerd.

Onze medische beoordeling

Paroxetine heeft een bewezen werkzaamheid bij ernstige depressieve episoden en verschillende angststoornissen en wordt al lange tijd in de klinische praktijk gebruikt.

Het profiel vereist echter bijzondere aandacht voor seksuele functiestoornissen, gewichtstoename, geneesmiddeleninteracties en vooral voor symptomen die kunnen optreden wanneer de behandeling te snel wordt afgebouwd.

Paroxetine moet daarom onder medische begeleiding worden gestart, aangepast en stopgezet. Wanneer wordt besloten de behandeling te stoppen, moet de dosis geleidelijk worden afgebouwd.

Om deze behandeling te plaatsen tussen de andere beschikbare opties kunt u ook Antidepressiva in Frankrijk en België — keuze van artsen, behandelingen en trends raadplegen.

Bronnen

• BCFI — Paroxetine: specialiteiten, doseringen en prijzen in België
• BCFI — Paroxetine: dosering en specialiteiten
• e-Compendium — Seroxat: samenvatting van de productkenmerken
• e-Compendium — Seroxat: Belgische bijsluiter
• BCFI — Geleidelijk afbouwen van antidepressiva
• FAGG — Internetapotheken en voorschriftplichtige geneesmiddelen