Quetiapine (generiek van Seroquel): gebruik, prijs en voorzorgsmaatregelen

Dit is een geneesmiddel. Niet langdurig gebruiken zonder medisch advies.

Naam van het geneesmiddel:	Quetiapine (Seroquel en generieken)
Werkzame stof:	Quetiapine
Vorm / dosering:	Tabletten met onmiddellijke of verlengde afgifte, afhankelijk van de specialiteit
Prijs:
Apotheek:	Geselecteerd op basis van uw adres en de beschikbaarheid

Algemene informatie over het geneesmiddel

Naam van het geneesmiddel: Seroquel / generieke quetiapine

Type: atypisch antipsychoticum.

Quetiapine wordt voornamelijk gebruikt voor de behandeling van schizofrenie en bipolaire stoornis. Het is verkrijgbaar als tabletten met onmiddellijke afgifte en als tabletten met verlengde afgifte.

Seroquel is een merknaam van quetiapine. In België zijn ook verschillende generieke geneesmiddelen met dezelfde werkzame stof verkrijgbaar.

Quetiapine werkt in op verschillende neurotransmittersystemen, waaronder dopamine- en serotoninereceptoren. Het heeft ook activiteit op histamine- en adrenerge receptoren, wat onder meer bijdraagt aan de slaperigheid en orthostatische hypotensie die bij sommige patiënten worden waargenomen.

Waarvoor wordt quetiapine gebruikt?

Quetiapine is aangewezen voor de behandeling van verschillende psychiatrische aandoeningen.

schizofrenie;
matige tot ernstige manische episoden bij een bipolaire stoornis;
ernstige depressieve episoden bij een bipolaire stoornis;
preventie van manische of depressieve recidieven bij patiënten met een bipolaire stoornis die op quetiapine hebben gereageerd.

De vorm met verlengde afgifte, Seroquel XR en bepaalde gelijkwaardige generieken, kan ook als aanvullende behandeling bij een antidepressivum worden gebruikt bij sommige volwassenen met een ernstige depressieve episode die onvoldoende hebben gereageerd op een antidepressivum alleen.

Deze indicatie als aanvullende behandeling bij depressie geldt voor de vorm met verlengde afgifte en mag niet automatisch worden toegepast op alle quetiapinepreparaten.

De vorm, dosis en toedieningsfrequentie hangen dus af van de indicatie en moeten duidelijk op het voorschrift worden vermeld.

Hoe werkt quetiapine?

Quetiapine is een atypisch antipsychoticum dat inwerkt op verschillende receptoren in de hersenen. De werking omvat onder meer antagonisme van serotonerge 5-HT2-receptoren en dopaminerge D2-receptoren.

De werking op dopamine- en serotoninereceptoren draagt bij aan het antipsychotische en stemmingsstabiliserende effect.
De affiniteit voor histamine-H1-receptoren draagt bij aan slaperigheid.
Het antagonisme van alfa-1-adrenerge receptoren kan orthostatische hypotensie en duizeligheid bevorderen.
Norquetiapine, de actieve metaboliet van quetiapine, heeft onder meer invloed op de noradrenerge en serotonerge neurotransmissie.

Het klinische effect hangt af van de indicatie en de dosis. Verbetering van psychotische of stemmingssymptomen ontwikkelt zich doorgaans over meerdere dagen of weken.

Sedatie bij een lage dosis vormt op zichzelf geen therapeutische indicatie. Het BCFI raadt het gebruik van laaggedoseerde quetiapine bij primaire slapeloosheid af wanneer er geen erkende psychiatrische indicatie bestaat.

Dosering en wijze van toediening

De dosering van quetiapine moet individueel worden aangepast aan de indicatie, de gebruikte formulering en de verdraagbaarheid. De doseringsschema's verschillen voor schizofrenie, manische episoden, bipolaire depressie en aanvullend gebruik bij ernstige depressie.

Vorm	Doseringen die in België verkrijgbaar zijn, afhankelijk van de specialiteit	Toediening
Onmiddellijke afgifte	25 mg, 100 mg, 200 mg, 300 mg	Eén of meerdere innames, afhankelijk van de indicatie en het voorschrift
Verlengde afgifte	50 mg, 150 mg, 200 mg, 300 mg of 400 mg, afhankelijk van de specialiteit	Doorgaans eenmaal per dag

Tabletten met onmiddellijke afgifte kunnen met of zonder voedsel worden ingenomen.

Tabletten met verlengde afgifte moeten zonder voedsel worden ingenomen. Seroquel XR wordt, afhankelijk van de indicatie, doorgaans minstens één uur vóór een maaltijd of voor het slapengaan ingenomen.

Tabletten met verlengde afgifte moeten in hun geheel worden doorgeslikt en mogen niet worden gedeeld, gekauwd of fijngemaakt.

De dosis wordt bij het begin van de behandeling doorgaans geleidelijk verhoogd. Een te snelle dosisverhoging kan slaperigheid, duizeligheid en hypotensie bevorderen.

Quetiapine mag niet abrupt worden stopgezet zonder medisch advies. Na plotseling stoppen kunnen ontwenningsverschijnselen optreden, zoals slapeloosheid, misselijkheid, hoofdpijn, diarree, braken, duizeligheid of prikkelbaarheid. Doorgaans wordt een geleidelijke dosisverlaging aanbevolen.

Bijwerkingen en verdraagbaarheid

Quetiapine kan bijwerkingen veroorzaken waarvan de frequentie en ernst variëren naargelang de dosis, de duur van de behandeling en de kenmerken van de patiënt.

slaperigheid of sedatie;
duizeligheid;
droge mond;
constipatie;
toegenomen eetlust en gewichtstoename;
orthostatische hypotensie;
versnelde hartslag;
veranderingen in de bloedsuiker- en bloedvetwaarden.

Slaperigheid en duizeligheid zijn vooral belangrijk bij het begin van de behandeling en bij een dosisverhoging. Ze kunnen de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen verminderen.

Minder vaak voorkomende maar potentieel ernstige bijwerkingen zijn onder meer ernstige neutropenie, maligne neurolepticasyndroom, tardieve dyskinesie, convulsies en bepaalde hartritmestoornissen.

Hoge koorts in combinatie met spierstijfheid, een veranderd bewustzijn of andere ongebruikelijke symptomen vereist dringende medische behandeling.

Quetiapine en lichaamsgewicht

Quetiapine kan bij sommige patiënten gewichtstoename en metabole veranderingen veroorzaken.

Voor en tijdens de behandeling wordt doorgaans controle aanbevolen, met name van:

gewicht en BMI;
bloedsuiker;
triglyceriden en cholesterol;
bloeddruk, afhankelijk van de klinische situatie.

Hyperglykemie en, minder vaak, decompensatie van diabetes zijn gemeld. Patiënten met diabetes of metabole risicofactoren hebben daarom aangepaste opvolging nodig.

Een aanzienlijke gewichtstoename mag er niet toe leiden dat quetiapine abrupt wordt stopgezet. De verhouding tussen werkzaamheid en metabole effecten moet opnieuw met de voorschrijver worden beoordeeld.

Contra-indicaties en voorzorgsmaatregelen

Quetiapine is gecontra-indiceerd bij overgevoeligheid voor de werkzame stof of een van de hulpstoffen.

Ook gelijktijdig gebruik met bepaalde sterke CYP3A4-remmers is gecontra-indiceerd, omdat deze de blootstelling aan quetiapine sterk kunnen verhogen. Het gaat onder meer om bepaalde:

proteaseremmers die bij hiv worden gebruikt;
azool-antimycotica;
macrolide-antibiotica zoals erytromycine of claritromycine;
geneesmiddelen die nefazodon bevatten.

Bijzondere voorzorgsmaatregelen zijn nodig bij cardiovasculaire aandoeningen, hypotensie, hartritmestoornissen, risico op QT-verlenging, epilepsie, diabetes of metabole risicofactoren.

Controle van het bloedbeeld kan nodig zijn wanneer tekenen van een infectie optreden, in het bijzonder koorts of onverklaarde klachten die op neutropenie kunnen wijzen.

Bij patiënten met een depressieve episode is vooral aan het begin van de behandeling en bij dosiswijzigingen zorgvuldige opvolging nodig op het ontstaan of verergeren van suïcidale gedachten.

Quetiapine is niet goedgekeurd voor de behandeling van psychose bij dementie. Bij oudere patiënten met dementie worden antipsychotica in verband gebracht met een verhoogd risico op ernstige bijwerkingen en overlijden.

Tijdens de zwangerschap moet het gebruik individueel worden beoordeeld op basis van de verhouding tussen voordelen en risico's. Blootstelling aan antipsychotica tijdens het derde trimester kan bij de pasgeborene symptomen veroorzaken die opvolging vereisen. Ook borstvoeding moet met de arts worden besproken.

Prijs, terugbetaling en beschikbaarheid in België

Quetiapine is in België verkrijgbaar onder de merknaam Seroquel en als verschillende generieke specialiteiten, waaronder Quetiapine KRKA, Quetiapine Teva, Quetiapine Viatris en Quetiapin Sandoz.

De prijs hangt sterk af van de dosis, het aantal tabletten en de formulering met onmiddellijke of verlengde afgifte.

Voorbeeld van een presentatie	Publieksprijs in België	Voorschrift
Quetiapine KRKA 25 mg, 30 tabletten	8,44 €	Ja
Seroquel 100 mg, 30 tabletten	19,22 €	Ja
Seroquel XR 50 mg, 30 tabletten met verlengde afgifte	24,59 €	Ja

Voor verschillende verpakkingen is terugbetaling voorzien volgens de toepasselijke voorwaarden. De prijs en het remgeld hangen af van de specialiteit en de verpakking die daadwerkelijk worden afgeleverd.

Quetiapine is in België voorschriftplichtig. Voorschriftplichtige geneesmiddelen mogen in België niet online worden verkocht.

Een apotheek kan wel een reservatiesysteem aanbieden waarmee de patiënt het geneesmiddel vervolgens in de apotheek kan afhalen. De beschikbaarheid kan bij de partnerapotheek worden gecontroleerd, die het geneesmiddel volgens het voorschrift aflevert.

De rol van quetiapine in de behandeling

Quetiapine heeft een gevestigde plaats in de behandeling van schizofrenie en bipolaire stoornis. De vorm met verlengde afgifte kan ook als aanvullende behandeling worden gebruikt bij bepaalde ernstige depressieve episoden die onvoldoende zijn verbeterd met een antidepressivum alleen.

De vaak voorkomende slaperigheid rechtvaardigt het gebruik als gewoon slaapmiddel niet. Het BCFI benadrukt dat de werkzaamheid van lage doses quetiapine bij primaire slapeloosheid niet overtuigend is aangetoond en dat metabole en cardiovasculaire bijwerkingen ook bij lage doses mogelijk blijven.

De keuze van de dosis moet daarom gebaseerd zijn op een erkende psychiatrische indicatie en op de klinische respons, en niet uitsluitend op het nastreven van een sederend effect.

Bij de opvolging moet onder meer rekening worden gehouden met de psychiatrische werkzaamheid, slaperigheid, bloeddruk, het lichaamsgewicht en metabole parameters.

Tekst nagekeken door Uttam Chatterjee, verantwoordelijk apotheker - LocalPharma, augustus 2026