Bupropion (Wellbutrin XR): gebruik, dosering en voorzorgsmaatregelen

Dit is een geneesmiddel. Niet langdurig gebruiken zonder medisch advies.

Naam van het geneesmiddel:	Bupropion / Wellbutrin XR
Werkzame stof:	Bupropion (als hydrochloride)
Vorm / dosering:	Tabletten met gereguleerde afgifte van 150 mg en 300 mg

Algemene informatie over het geneesmiddel

Naam van het geneesmiddel: Wellbutrin XR / bupropion

Type: antidepressivum, remmer van de heropname van noradrenaline en dopamine.

Bupropion is een antidepressivum dat bij volwassenen wordt gebruikt voor de behandeling van ernstige depressieve episoden. Het farmacologische werkingsmechanisme verschilt van dat van selectieve serotonineheropnameremmers (SSRI's).

In België is Wellbutrin XR de referentiespecialiteit. Het is verkrijgbaar als tabletten met gereguleerde afgifte van 150 mg en 300 mg. Ook een generiek geneesmiddel, Bupropion Teva, is opgenomen in het repertorium.

De benaming ‘Wellbutrin SR’ verwijst naar een formulering met verlengde afgifte die op bepaalde andere markten wordt gebruikt. Deze mag niet worden verward met Wellbutrin XR dat in België op de markt is: de toedieningsschema's van de SR- en XR-vormen zijn niet hetzelfde.

Waarvoor wordt bupropion gebruikt?

Wellbutrin XR is bij volwassenen aangewezen voor de behandeling van ernstige depressieve episoden.

De keuze van een antidepressivum hangt onder meer af van het type en de ernst van de klachten, eerdere behandelingen, bijkomende aandoeningen, bijwerkingen en interacties met andere geneesmiddelen.

Bupropion kan een van de beschikbare behandelingsopties met antidepressiva zijn, maar is niet voor alle patiënten geschikt, onder meer vanwege het effect op de convulsiedrempel.

Bupropion is ook aanwezig in Zyban, dat wordt gebruikt bij rookstop. Het gaat echter om een andere indicatie en een ander doseringsschema. Wellbutrin XR mag daarom niet zonder medisch advies als vervanging voor Zyban worden gebruikt.

Hoe werkt bupropion?

Bupropion werkt in het centrale zenuwstelsel voornamelijk op de noradrenaline- en dopaminesystemen. Het remt de neuronale heropname van deze neurotransmitters en heeft weinig rechtstreeks effect op de heropname van serotonine.

Het antidepressieve effect treedt niet onmiddellijk op. Een eerste effect kan na ongeveer twee weken merkbaar worden, terwijl een volledige verbetering van de klachten meerdere weken kan vergen.

Zoals bij andere antidepressiva is het uitblijven van verbetering tijdens de eerste dagen geen reden om de dosis op eigen initiatief te verhogen.

Dosering en wijze van toediening

Voor Wellbutrin XR dat in België op de markt is, bedraagt de aanbevolen startdosis bij volwassenen 150 mg eenmaal per dag.

Fase van de behandeling	Dosering van Wellbutrin XR
Startdosis	150 mg eenmaal per dag
Onvoldoende respons na 4 weken	Na medisch besluit kan de dosis worden verhoogd tot 300 mg eenmaal per dag
Gebruikelijke maximale dagdosis in België	300 mg eenmaal per dag

Tussen twee innames van Wellbutrin XR moet een interval van minstens 24 uur worden aangehouden.

De tabletten moeten in hun geheel worden doorgeslikt. Ze mogen niet worden gedeeld, fijngemaakt of gekauwd, omdat een te snelle afgifte van bupropion het risico op bijwerkingen, met name convulsies, kan verhogen.

Wellbutrin XR kan met of zonder voedsel worden ingenomen. Omdat slapeloosheid vaak voorkomt, wordt inname vlak voor het slapengaan bij voorkeur vermeden.

Het vroegere schema van bupropion SR met tweemaal daagse toediening mag niet automatisch worden toegepast op Wellbutrin XR of op de tabletten met gereguleerde afgifte die momenteel in België worden gebruikt.

Bij nierinsufficiëntie of lichte tot matige leverinsufficiëntie kan een lagere dosis nodig zijn. De dosisaanpassing gebeurt door de voorschrijver.

Bijwerkingen en verdraagbaarheid

Zoals alle antidepressiva kan bupropion bijwerkingen veroorzaken. Slapeloosheid behoort tot de zeer vaak gemelde bijwerkingen.

Andere mogelijke bijwerkingen zijn onder meer:

droge mond;
hoofdpijn;
misselijkheid of andere spijsverteringsklachten;
agitatie of angst bij sommige patiënten;
duizeligheid;
tremor;
verhoging van de bloeddruk;
huidreacties of allergische reacties.

Bupropion kan convulsies veroorzaken. Het risico is dosisafhankelijk en wordt bij de onderzochte therapeutische doseringen geschat op ongeveer 1 patiënt op 1.000. Als tijdens de behandeling een convulsie optreedt, moet bupropion worden stopgezet en is medische beoordeling nodig; het geneesmiddel mag niet opnieuw worden gestart zonder medisch besluit.

Ook tijdens een behandeling met antidepressiva blijft opvolging van de stemming noodzakelijk. Een verergering van de depressie, het ontstaan van suïcidale gedachten, ongewone agitatie of belangrijke gedragsveranderingen moeten snel aan de arts worden gemeld.

Bupropion en gewichtsverlies

Bij sommige patiënten die met bupropion worden behandeld, kan de eetlust of het lichaamsgewicht afnemen. Dit is echter niet de indicatie van Wellbutrin XR.

Wellbutrin XR mag niet worden gebruikt als geneesmiddel om gewicht te verliezen. De Belgische indicatie is de behandeling van ernstige depressieve episoden.

Bupropion is ook, in combinatie met naltrexon, aanwezig in een ander geneesmiddel dat wordt gebruikt voor gewichtsbeheersing. Deze combinatie heeft eigen indicaties, doseringen, contra-indicaties en voorzorgsmaatregelen en mag niet worden gelijkgesteld met Wellbutrin XR.

Aanzienlijk of onbedoeld gewichtsverlies tijdens een behandeling met antidepressiva moet met de arts worden besproken.

Contra-indicaties en voorzorgsmaatregelen

Wellbutrin XR mag onder meer niet worden gebruikt in de volgende situaties:

allergie voor bupropion of een hulpstof van het geneesmiddel;
gelijktijdig gebruik van een ander geneesmiddel dat bupropion bevat;
epilepsie of een voorgeschiedenis van convulsies;
een bekende tumor van het centrale zenuwstelsel;
huidige of vroegere anorexia nervosa of boulimie;
ernstige levercirrose;
plotseling stoppen met alcohol, benzodiazepinen of andere geneesmiddelen waarvan het staken convulsies kan veroorzaken;
gelijktijdig gebruik van bepaalde monoamineoxidaseremmers (MAO-remmers).

Na gebruik van een irreversibele MAO-remmer moet minstens 14 dagen worden gewacht voordat met Wellbutrin XR wordt gestart. Voor bepaalde reversibele MAO-remmers vermeldt de SKP een interval van 24 uur.

Bij een bipolaire stoornis is bijzondere voorzichtigheid nodig, omdat een antidepressivum bij iemand met aanleg daarvoor het ontstaan van een manische episode kan bevorderen.

Ook andere geneesmiddelen kunnen de convulsiedrempel verlagen, waaronder bepaalde antidepressiva, antipsychotica, tramadol, theofylline, bepaalde antibiotica en systemische corticosteroïden. De arts moet op de hoogte zijn van alle behandelingen die de patiënt gebruikt.

Bupropion remt ook het enzym CYP2D6 en kan daardoor de concentraties van bepaalde andere geneesmiddelen beïnvloeden. Interacties zijn onder meer mogelijk met verschillende psychotrope geneesmiddelen en met tamoxifen.

Er is een serotoninesyndroom gemeld wanneer bupropion wordt gecombineerd met bepaalde serotonerge geneesmiddelen, waaronder SSRI's of SNRI's. Elke combinatie van antidepressiva moet daarom medisch worden beslist en opgevolgd.

Een hoge alcoholconsumptie wordt afgeraden. Bij iemand die regelmatig veel alcohol gebruikt, kan abrupt stoppen het risico op convulsies verhogen en dit moet met de arts worden besproken.

Prijs, terugbetaling en beschikbaarheid in België

In België zijn Wellbutrin XR en generiek bupropion op voorschrift verkrijgbaar als tabletten met gereguleerde afgifte van 150 mg en 300 mg.

Specialiteit	Verpakking	Prijs in België
Bupropion Teva	30 tabletten van 150 mg	17,89 €
Bupropion Teva	30 tabletten van 300 mg	27,09 €
Wellbutrin XR	30 tabletten van 150 mg	18,53 €
Wellbutrin XR	30 tabletten van 300 mg	28,11 €

Er bestaan ook verpakkingen met 90 tabletten. De specialiteiten zijn opgenomen met terugbetaling volgens de toepasselijke voorwaarden.

Bupropion dat als antidepressivum wordt gebruikt, is in België voorschriftplichtig. Geneesmiddelen waarvoor een voorschrift nodig is, mogen niet online worden verkocht zoals geneesmiddelen zonder voorschrift.

Een apotheek kan wel een reservatieservice aanbieden vóór de aflevering in de apotheek. De beschikbaarheid kan bij de partnerapotheek worden gecontroleerd, die het geneesmiddel aflevert volgens het voorschrift en de toepasselijke regels.

De rol van bupropion bij de behandeling van depressie

Bupropion is een van de antidepressieve behandelingsopties bij ernstige depressieve episoden. Het farmacologische profiel is hoofdzakelijk noradrenerg en dopaminerg en verschilt van dat van SSRI's.

De respons op de behandeling en de verdraagbaarheid verschillen van patiënt tot patiënt. De keuze mag daarom niet uitsluitend gebaseerd zijn op de wens om een bepaalde bijwerking te vermijden of op overwegingen rond het lichaamsgewicht.

Tijdens de behandeling moeten de werkzaamheid, de slaap, de bloeddruk, eventuele neuropsychiatrische bijwerkingen en het risico op convulsies regelmatig worden beoordeeld.

Zoals bij andere antidepressiva moet het stoppen of afbouwen van de behandeling met de voorschrijver worden besproken. Afhankelijk van de klinische situatie kan een geleidelijke dosisverlaging worden overwogen.

Tekst nagekeken door Uttam Chatterjee, verantwoordelijk apotheker – LocalPharma, september 2026