Cefalexine (Keflex): gebruik en voorzorgsmaatregelen

Algemene informatie

Cefalexine is een bètalactamantibioticum uit de groep van de cefalosporines van de eerste generatie. Het wordt gebruikt tegen bepaalde bacteriële infecties wanneer de veroorzakende bacterie gevoelig is voor dit antibioticum.

Keflex is een merknaam die op bepaalde markten wordt gebruikt, maar dit merk staat niet vermeld als een specialiteit die momenteel in België wordt gecommercialiseerd. De Belgische cefalexine-specialiteit die momenteel door het BCFI wordt vermeld, is Keforal 500 mg.

Cefalexine behandelt geen virale infecties. Het gebruik moet overeenkomen met de voorgeschreven indicatie en behandelingsduur om therapiefalen, bijwerkingen en de ontwikkeling van bacteriële resistentie te beperken.

Waarvoor wordt cefalexine gebruikt?

Cefalexine is werkzaam tegen verschillende grampositieve en bepaalde gevoelige gramnegatieve bacteriën.

In de Belgische aanbevelingen voor ambulante behandeling wordt cefalexine bij volwassenen onder meer vermeld in bepaalde situaties:

• acute keelpijn wanneer een antibioticum daadwerkelijk aangewezen is, als alternatief in bepaalde situaties;
• impetigo waarvoor een orale antibioticabehandeling nodig is, onder meer als alternatief afhankelijk van de allergische context;
• postpartummastitis in bepaalde situaties bij een niet-IgE-gemedieerde penicillineallergie.

Afhankelijk van de klinische context en de microbiologische gegevens kan cefalexine ook worden gebruikt tegen andere infecties veroorzaakt door gevoelige bacteriën. Bij de keuze van het antibioticum moet echter rekening worden gehouden met de plaats van de infectie, de lokale resistentiepatronen en, wanneer nodig, het antibiogram.

Cefalexine is niet werkzaam tegen alle urineweg-, luchtweg- of huidinfecties en mag niet worden gebruikt voor een virale infectie.

Hoe werkt cefalexine?

Cefalexine verhindert dat gevoelige bacteriën hun celwand op de juiste manier opbouwen. Het grijpt in op de synthese van peptidoglycaan, een structuur die essentieel is voor de stevigheid van die celwand.

Deze werking leidt tot de vernietiging van de bacterie en verklaart het bactericide effect.

Net als andere cefalosporines van de eerste generatie is cefalexine vooral actief tegen bepaalde gevoelige streptokokken en stafylokokken. De activiteit tegen veel gramnegatieve bacteriën is beperkter.

De gevoeligheid van een bacterie kan niet uitsluitend uit het type infectie worden afgeleid. In bepaalde situaties zijn een kweek en een antibiogram nodig.

Dosering en wijze van toediening

De dosis cefalexine hangt af van de behandelde infectie, de ernst ervan en de nierfunctie. De onderstaande schema's zijn voorbeelden uit de Belgische aanbevelingen voor volwassenen en vormen geen universele dosering.

Cefalexine wordt bij voorkeur buiten de maaltijden ingenomen, wanneer de gastro-intestinale verdraagbaarheid dit toelaat.

Bij nierinsufficiëntie kan het nodig zijn het interval tussen de innames aan te passen.

De dosis, de frequentie en de behandelingsduur moeten overeenkomen met het voorschrift. Restanten van een antibioticum mogen niet opnieuw worden gebruikt voor een nieuwe infectie en de behandelingsduur mag niet op eigen initiatief worden aangepast.

Mogelijke bijwerkingen

Cefalosporines kunnen onder meer gastro-intestinale en allergische bijwerkingen veroorzaken.

• diarree, misselijkheid of buikpijn;
• huiduitslag of netelroos;
• gist- of schimmelinfecties als gevolg van veranderingen in de flora;
• minder vaak lever-, hematologische of nierstoornissen.

Een ernstige allergische reactie met ademhalingsmoeilijkheden, zwelling van het gezicht of de keel, hypotensie of ernstig onwel worden vereist dringende medische behandeling.

Ernstige of aanhoudende diarree tijdens of na de antibioticabehandeling kan wijzen op een colitis door Clostridioides difficile en moet medisch worden beoordeeld.

Ernstige huidreacties zoals het Stevens-Johnsonsyndroom zijn zeldzaam, maar vereisen dat het geneesmiddel wordt stopgezet en dringend medische hulp wordt ingeroepen.

Contra-indicaties en voorzorgsmaatregelen

Cefalexine mag niet worden gebruikt bij een bekende overgevoeligheid voor cefalexine of cefalosporines.

Ook een ernstige onmiddellijke allergische reactie op penicillines of een ander bètalactamantibioticum moet worden gemeld. Een IgE-gemedieerde penicillineallergie brengt een risico op kruisreacties met cefalosporines van de eerste generatie met zich mee.

Belangrijkste voorzorgsmaatregelen:

• de behandeling aanpassen bij nierinsufficiëntie;
• elke voorgeschiedenis van een ernstige allergie voor bètalactamantibiotica melden;
• rekening houden met gelijktijdig gebruikte geneesmiddelen, met name vitamine K-antagonisten;
• onnodig of langdurig gebruik vermijden om resistentie en superinfecties te beperken.

Probenecide kan de blootstelling aan bepaalde cefalosporines verhogen door hun uitscheiding via de nieren te verminderen. Voorzichtigheid is ook aanbevolen bij bepaalde mogelijk nefrotoxische geneesmiddelen.

Beschikbaarheid en prijs in België

‘Generieke Keflex’ staat niet vermeld als een specialiteit die in België wordt gecommercialiseerd. Voor dit specifieke product bestaat dan ook geen officiële Belgische prijs.

De cefalexine-specialiteit die momenteel in het Belgische geneesmiddelenrepertorium wordt vermeld, wordt gecommercialiseerd onder de naam Keforal.

Keforal is voorschriftplichtig. De vermelde prijs geldt voor deze Belgische specialiteit en mag niet worden beschouwd als de prijs van Keflex of van een ‘generieke Keflex’ die op een andere markt wordt verkocht.

Voorschrift en aflevering van cefalexine

In België is cefalexine een voorschriftplichtig antibioticum.

Geneesmiddelen waarvoor een voorschrift nodig is, mogen in België niet online worden verkocht. Een apotheek kan wel een reservatiesysteem aanbieden waarmee de patiënt het geneesmiddel vervolgens volgens het voorschrift in de apotheek kan afhalen.

Het wordt afgeraden cefalexine te verkrijgen via buitenlandse of niet-gemachtigde websites die antibiotica zonder voorschrift aanbieden. Naast het risico op een vervalst geneesmiddel kan een ongeschikte antibioticabehandeling de juiste behandeling van een infectie vertragen en antibioticaresistentie in de hand werken.

Onze medische beoordeling

Cefalexine is een al lang gebruikt antibioticum dat nog steeds doeltreffend kan zijn bij bepaalde infecties veroorzaakt door gevoelige bacteriën.

De plaats ervan in de Belgische ambulante praktijk is echter gerichter dan sommige buitenlandse commerciële productbeschrijvingen doen vermoeden. De keuze voor een cefalosporine moet in overeenstemming zijn met de Belgische aanbevelingen, de allergische context en, wanneer beschikbaar, het antibiogram.

Het feit dat Keflex cefalexine bevat, betekent niet dat elke buitenlandse presentatie onder deze naam kan worden beschouwd als een in België gecommercialiseerd of uitwisselbaar generiek geneesmiddel.

FAQ - Veelgestelde vragen over cefalexine

Bronnen en juridische informatie

• BCFI — Cefalexine: in België beschikbare specialiteit
• BCFI — Cefalexine: indicaties, dosering, voorzorgsmaatregelen en prijs
• BCFI — Gecommentarieerd Geneesmiddelenrepertorium 2026
• FAGG — Internetapotheken en voorschriftplichtige geneesmiddelen
• FAGG — Informatie voor een goed gebruik van geneesmiddelen