Zoloft is voorschriftplichtig. Stop de behandeling niet zonder medisch advies.
| Naam van het geneesmiddel: | Zoloft |
| Werkzame stof: | Sertraline |
| Fabrikant: | Pfizer |
| Referentiesterktes: | 25 mg, 50 mg en 100 mg |
| Prijs: | Te bevestigen bij de apotheek volgens product en verpakking |
| Apotheek: | Aflevering op voorschrift; beschikbaarheid bij de apotheek bevestigen |
Wat Zoloft is en wanneer het wordt gebruikt
Zoloft (sertraline) is een antidepressivum uit de groep van de selectieve serotonineheropnameremmers (SSRI’s). Bij volwassenen wordt sertraline gebruikt bij een ernstige depressieve episode, paniekstoornis met of zonder agorafobie, obsessieve-compulsieve stoornis (OCD), sociale angststoornis en posttraumatische stressstoornis (PTSS). Het kan ook worden gebruikt om terugkeer van ernstige depressieve episoden te voorkomen.
Bij kinderen en jongeren van 6 tot 17 jaar geldt de geharmoniseerde indicatie voor OCD. Andere psychiatrische indicaties voor volwassenen mogen niet automatisch naar kinderen worden doorgetrokken.
Meer achtergrond over de geneesmiddelenklasse staat in Hoe werken antidepressiva?.
Hoe sertraline werkt
Sertraline remt de heropname van serotonine in het centrale zenuwstelsel. Daardoor neemt de beschikbaarheid van deze neurotransmitter aan de synapsen toe. Het klinische effect is echter niet te herleiden tot een onmiddellijke correctie van een eenvoudig “serotoninetekort”.
De therapeutische veranderingen ontwikkelen zich geleidelijk. Sommige patiënten merken in de eerste weken al iets, terwijl het bij anderen langer duurt voordat een duidelijk voordeel zichtbaar wordt.
Dosering en geleidelijke aanpassing
Bij volwassenen is Zoloft 50 mg de gebruikelijke startdosis bij depressie en OCD. Bij paniekstoornis, sociale angststoornis en PTSS kan de behandeling eerst één week met 25 mg per dag starten en daarna naar 50 mg per dag worden verhoogd.
Bij onvoldoende effect kan de arts de dosis in stappen van 50 mg verhogen, met minstens één week tussen twee aanpassingen. Zoloft 100 mg kan zo deel uitmaken van een geleidelijke titratie; de aanbevolen maximale dagdosis voor volwassenen is 200 mg.
Bij leverfunctiestoornissen kan een lagere dosis of minder frequente inname nodig zijn. Bij ernstige leverfunctiestoornis wordt sertraline niet aanbevolen. Bij ouderen is extra voorzichtigheid nodig, onder meer vanwege het risico op hyponatriëmie.
Wanneer is effect te verwachten?
Bij sommige patiënten kan binnen de eerste week een eerste therapeutisch effect optreden, maar een duidelijke klinische verbetering vraagt vaak meer tijd. Bij OCD kan het effect zich trager ontwikkelen.
De dosis moet daarom niet te snel worden verhoogd en de behandeling mag niet zonder overleg als ineffectief worden beschouwd.
Bijwerkingen en alarmsignalen
Tot de bijwerkingen van Zoloft kunnen misselijkheid, diarree, hoofdpijn, slapeloosheid of slaperigheid, tremor en seksuele klachten behoren. De aard en ernst verschillen per persoon en sommige klachten nemen tijdens de behandeling af.
| Situatie | Voorbeelden | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| Maag-darm- of slaapproblemen | Misselijkheid, diarree, slapeloosheid, slaperigheid | Vaak vroeg in de behandeling; bespreken als ze aanhouden |
| Seksuele functie | Minder libido, ejaculatie- of orgasmestoornissen | Bespreken met de arts in plaats van abrupt te stoppen |
| Hyponatriëmie | Verwardheid, zwakte, vallen | Vooral relevant bij ouderen |
| Bloedingen | Blauwe plekken, neusbloedingen, ongebruikelijke bloedingen | Extra waakzaamheid bij NSAID’s, plaatjesremmers of anticoagulantia |
| Serotoninesyndroom | Onrust, tremor, hyperreflexie, koorts | Mogelijke medische urgentie |
Een verslechtering van de stemming, nieuwe suïcidale gedachten of opvallende gedragsveranderingen moeten snel met een zorgverlener worden besproken, vooral in het begin van de behandeling of na een dosiswijziging.
Contra-indicaties en belangrijke wisselwerkingen
Sertraline mag niet samen met irreversibele MAO-remmers of pimozide worden gebruikt. De vereiste wachttijden tussen een MAO-remmer en sertraline moeten worden gerespecteerd om het risico op een serotoninesyndroom te beperken.
Bij de wisselwerkingen met Zoloft zijn ook geneesmiddelen van belang die het bloedingsrisico verhogen of de serotonerge werking versterken. Denk onder meer aan NSAID’s, anticoagulantia, plaatjesremmers, bepaalde andere antidepressiva, lithium, sommige opioïden en sint-janskruid.
Een voorgeschiedenis van bipolaire stoornis, manische episoden of epileptische aanvallen vraagt eveneens extra opvolging.
Alcohol en dagelijks leven
Alcohol wordt tijdens de behandeling afgeraden. Het kan de aandacht en reactiesnelheid beïnvloeden, ervaren bijwerkingen versterken en het moeilijker maken om depressieve of angstklachten goed te beoordelen.
Vooral in het begin van de behandeling en na een dosiswijziging is voorzichtigheid met autorijden of machines verstandig wanneer duizeligheid, slaperigheid of concentratieproblemen optreden.
Zwangerschap en borstvoeding
Een zwangerschap, zwangerschapswens of borstvoeding moet met de voorschrijver worden besproken. Of sertraline wordt voortgezet, aangepast of vervangen, hangt af van een individuele afweging van voordelen en risico’s.
Ontdek je tijdens de behandeling dat je zwanger bent, stop Zoloft dan niet plotseling op eigen initiatief.
Waarom Zoloft niet plotseling moet worden gestopt
Plots stoppen met sertraline kan onttrekkingsklachten veroorzaken, zoals duizeligheid, gevoelsstoornissen, onrust, angst, misselijkheid, tremor of slaapproblemen. Het risico hangt onder meer af van de dosis, behandelduur en snelheid van afbouw.
Als de behandeling wordt beëindigd, is een geleidelijke afbouw meestal verstandiger. Het tempo moet met de voorschrijver worden afgestemd.
Gewicht, seksualiteit en langdurige behandeling
Gewichtsveranderingen kunnen tijdens een langere behandeling voorkomen, maar zijn niet onvermijdelijk en verschillen sterk per patiënt. Ook seksuele klachten zijn mogelijk en kunnen tijdens de behandeling aanhouden.
Dergelijke klachten zijn een reden om de behandeling te bespreken, niet om zelf de dosis te wijzigen.
Generieke sertraline en andere alternatieven
Sertraline is als generiek geneesmiddel verkrijgbaar. Het Belgische BCFI/CBIP vermeldt verschillende 50-mg- en 100-mg-preparaten met uiteenlopende verpakkingsgroottes en prijzen. De prijs van een generiek middel mag daarom niet als prijs van het merk Zoloft worden weergegeven.
Afhankelijk van diagnose, tolerantie en comorbiditeiten kunnen ook andere SSRI’s zoals escitalopram, fluoxetine of paroxetine, of bepaalde SNRI’s zoals venlafaxine en duloxetine, worden overwogen.
Meer over tolerantie en veiligheid staat in Antidepressiva en veiligheid: mythes en realiteiten.
Veelgestelde vragen
Werkt sertraline al in de eerste dagen?
Bij sommige patiënten kan vroeg een eerste effect optreden, maar een duidelijke verbetering vraagt vaak meerdere weken. Bij OCD kan het langer duren.
Mag de dosis zelf worden verhoogd?
Nee. Dosiswijzigingen horen met minstens één week ertussen en na overleg met de arts te gebeuren.
Kan Zoloft gewichtstoename veroorzaken?
Gewichtsveranderingen zijn mogelijk, maar niet onvermijdelijk. Een duidelijke of hinderlijke verandering bespreek je best tijdens de opvolging.
Mag alcohol tijdens de behandeling?
Alcohol wordt best vermeden of sterk beperkt, zeker in het begin en rond dosiswijzigingen.
Wat als de behandeling niet lijkt te werken?
Verander de dosis niet zelf en stop niet abrupt. Werkingstijd, therapietrouw, dosis en diagnose moeten opnieuw worden beoordeeld.
Deze versie is redactioneel en medisch herwerkt en moet vóór publicatie opnieuw worden gecontroleerd door de verantwoordelijke apotheker.
